Làm thế nào để nâng cao tương tác giữa loa và phòng nghe hiệu quả

Phạm Anh
427 Lượt xem
19/09/2019

Ngày nay, có rất nhiều tính toán khoa học chỉ ra chính xác chỗ đặt loa tốt nhất trong phòng dựa trên cả về nguyên tắc lẫn tính toán theo không gian ba chiều, song đó là trong điều kiện chuyên nghiệp, còn đối với những người chơi nghiệp dư, những người nghe bình thường, việc sắp xếp chỗ để loa một cách hợp lý nhất ngay trong lần đầu tiên là điều khó thực hiện.

Trên thực tế, thiết kế của các loa và phòng nghe luôn khác nhau, nên các giải pháp đưa ra cũng khác nhau. Tuy nhiên, những bối rối đó sẽ được giải quyết bởi đã có một số chỉ dẫn khá rõ ràng giúp bạn trong công việc này.

Những nguyên lý điều chỉnh căn bản

Trước tiên, hãy tìm hiểu để nắm rõ vài vấn đề cơ bản về cách truyền âm thanh khi chúng phát ra khỏi loa. Mọi bề mặt của căn phòng và đồ vật trong phòng đều là những vật phản xạ âm thanh. Con đường âm thanh được truyền dẫn trực tiếp từ loa đến tai người, tuy nhiên trong quá trình đó còn có vô số sóng âm được truyền dẫn đến tai người qua các phản xạ với các đồ vật, tường hoặc sàn của phòng nghe…

Những yếu tố khác như âm sắc hay “màu sắc” của âm thanh, tính chất của nhạc cụ, độ trong của giọng ca cũng sẽ bị ảnh hưởng nhiều bởi sự kết hợp giữa âm thanh thẳng và âm thanh phản hồi. Để tránh các âm thanh phản hồi, nhiều chuyên gia chủ trương đặt các loa vào một vùng “chết” của phòng nghe, nơi mà các phản xạ âm thanh sẽ ở mức nhỏ nhất, chẳng hạn như đặt loa ở gần những bức tường có treo rèm dày. Việc xử lý âm học phòng nghe cũng nhằm mục tiêu triệt phần nào các âm thanh phản xạ này.

 

Một số đồ vật hấp thu âm thanh như rèm, thảm sẽ hạn chế rất tốt phản xạ âm thanh trung và cao (từ 500-20.000Hz) nhưng khi gặp tần số thấp (dưới 200Hz) thì gần như nó không tác dụng, đã vậy các tần số thấp lại luôn được căn phòng khuếch đại nhiều nhất, trong nhiều trường hợp, lên tới 12dB ở dưới 100Hz. Đặt các loa tại vùng “chết” chỉ đạt được hiệu quả đối với dải trung và cao, còn lại sẽ làm trầm trọng hơn vấn đề tần số thấp.

Khi muốn nghe loa phát ra âm thanh chính xác theo phân tích kỹ thuật về đáp tuyến tần số của chúng, hãy đặt loa vào vùng không chịu phản xạ âm thanh, hay vùng “chết” của phòng nghe. Tuy nhiên, trong trường hợp này, chúng ta phải sử dụng ampli có công suất lớn hơn so với khi không có tiêu âm. Vậy một căn phòng thông thường không có tiêu âm thì âm thanh sẽ như thế nào? Nhờ sự phản xạ âm từ những bức tường hậu và tường bên, âm thanh sẽ được “nhân công suất” và bạn nghe thấy to hơn hẳn khi có tiêu âm, và chỉ cần to hơn chút nữa, là sẽ có cảm giác âm thanh bị “rối”, bị dội tiếng bass… 

Để khắc phục loa thiếu bass, cách dễ nhất là sử dụng các nhân tố khuếch đại tần số thấp bằng việc đặt loa gần vào tường sau, (loa bookshelf vẫn phải có chân loa). Kết quả nếu di chuyển loa gần tới bức tường phía sau sẽ làm tăng tín hiệu bass đầu ra và đồng thời cũng có thể kết hợp rất tốt với phòng nghe dựa trên kích thước của phòng đặt loa. Ngược lại, nếu bạn di chuyển loa ra xa bức tường thì tín hiệu bass đầu ra sẽ giảm và việc kết hợp với phòng nghe sẽ kém hơn. Đây chính là phương pháp đầu tiên để bạn có thể điều chỉnh chế độ bass cho loa.

Cũng có thể tránh khỏi chế độ phòng nghe không ưng ý bằng việc điều chỉnh vị trí ngồi. Theo các tính toán và thử nghiệm thực tế, với các tần số thấp khoảng dưới 50Hz, cường độ có hơi tăng cao nhưng với phần lớn người nghe vẫn không bị ảnh hưởng và trên thực tế thì những người say mê các âm trầm dịu êm sẽ vẫn cảm thấy dễ chịu. Với những mức tần số khác khoảng từ 70Hz đến 120Hz chắc chắn người nghe sẽ rất dễ “mệt”. Nếu điều đó xảy ra hãy dịch chuyển vị trí ngồi trong phòng về phía đặt loa, nơi mà bạn thấy tiếng trầm dễ chịu nhất. 

Kiểu loa sử dụng

Trong nhiều trường hợp, cấu tạo loa tương tác với phòng nghe và sẽ tạo ra những hiệu ứng rất khác nhau khi nghe nhạc. Thủ phạm chính thuộc về tín hiệu trầm, tuy nhiên chúng ta không thể loại bỏ chúng ra khỏi thùng loa. Bởi nhà thiết kế đã lựa chọn để cung cấp một kiểu thùng loa trình diễn trầm “gây ấn tượng” thì rất có thể bạn sẽ gặp phải rắc rối về phần bass cho phòng nghe. 

Hãy cùng xem kiểu loa phản xạ tiếng trầm (reflex). Ở đây, khi vận hành, loa bass kích thích cộng hưởng trong thùng loa do sự đàn hồi của thể tích khí và khối khí chuyển động ra ở cổng thoát khí. Kết hợp với cộng hưởng trong phòng, tín hiệu bass gây ấn tượng nhưng sau đó nhanh chóng tràn ngập cả tín hiệu trung tần của loa và đôi khi trở nên khó chịu đối với người nghe trong phòng không có thiết bị triệt tiêu tiếng bass. Kiểu tiếng bass như vậy cho thấy việc nhấn mạnh quá mức các khí cụ bass và thiếu độ rõ tách bạch trong vùng âm này. 

Các loa Transmission Line là một kiểu đặc biệt của thiết kế một phần tư bước sóng, với cột loa được kéo dài. Với một đường truyền phát dài của tiếng trầm, chế độ phát âm mạnh nhất thường ở một tần số khá thấp làm cho người nghe không cảm thấy dễ chịu và luôn bị ấn tượng cường độ tại các tần số đó. Loa Transmission Line nhỏ hơn thường sẽ nghẹt trầm trọng khi có các vấn đề dội âm. Tuy nhiên, có một dòng loa khác khắc phục được đa phần phiền toái này và có khả năng hòa nhập với phòng nghe theo cách tốt hơn.

Đó là những loa panel kiểu tĩnh điện. Điển hình là loa mành lưỡng cực của Quad, MartinLogan… song thực tế, bất cứ loa lưỡng cực nào cũng có những nhược điểm khác của nó, chẳng hạn tiếng trầm không sâu bằng loa thùng. Với các loại loa mành lưỡng cực nói trên, bạn có thể thu được những kết quả tốt nhất bằng việc đặt nó ở khoảng một phần ba căn phòng kể từ tường hậu. Cách sắp xếp này đưa lại cho các loa panel tiếng bass sáng sủa và chế độ nghe tạm chính xác trong phòng nghe.

Theo Tạp chí Điện tử

Bình luận

Tối thiểu 10 chữ Tiếng việt có dấu Không chứa liên kết

Gửi bình luận

Hi-end +

Triode ra mắt ampli bóng đèn thế hệ mới TRZ-300W

Triode ra mắt ampli bóng đèn thế hệ mới TRZ-300W

08/10/2019
690 lượt xem
Audiovector giới thiệu dòng loa R Series bước đột phá về công nghệ

Audiovector giới thiệu dòng loa R Series bước đột phá về công nghệ

22/09/2019
308 lượt xem
Tai nghe công nghệ từ phẳng Cupid Planar của oBravo có gì độc đáo

Tai nghe công nghệ từ phẳng Cupid Planar của oBravo có gì độc đáo

22/09/2019
297 lượt xem
JBL giới thiệu 5 mẫu loa HDI thiết kế mới, trang bị củ nén 2410-H2

JBL giới thiệu 5 mẫu loa HDI thiết kế mới, trang bị củ nén 2410-H2

19/09/2019
431 lượt xem
IFA 2019: Ra mắt JBL Pulse 4, Link Music/Portable và còn nữa

IFA 2019: Ra mắt JBL Pulse 4, Link Music/Portable và còn nữa

08/09/2019
311 lượt xem
Linton Heritage mẫu loa Anh Quốc thành công trong phân khúc 1000 USD

Linton Heritage mẫu loa Anh Quốc thành công trong phân khúc 1000 USD

04/09/2019
436 lượt xem
"Sốc" với ưu đãi chưa từng có, mua loa B&W 800 series, tặng ampli đầu bảng của Anthem

"Sốc" với ưu đãi chưa từng có, mua loa B&W 800 series, tặng ampli đầu bảng của Anthem

31/08/2019
544 lượt xem
Naim Audio: Thương hiệu hi-end Anh Quốc trình làng ampli Nait XS3 và Supernait 3

Naim Audio: Thương hiệu hi-end Anh Quốc trình làng ampli Nait XS3 và Supernait 3

26/08/2019
369 lượt xem
Beats: Tai nghe không dây true wireless Powerbeats Pro lên kệ vào tuần tới giá 250 USD

Beats: Tai nghe không dây true wireless Powerbeats Pro lên kệ vào tuần tới giá 250 USD

21/08/2019
387 lượt xem
Nordost: Cùng chuyên gia trải nghiệm sản phẩm xử lý nguồn điện từ thương hiệu Nordost

Nordost: Cùng chuyên gia trải nghiệm sản phẩm xử lý nguồn điện từ thương hiệu Nordost

18/08/2019
365 lượt xem
Trải nghiệm loa di động JBL Pulse 4 đầu tiên tại Việt Nam

Trải nghiệm loa di động JBL Pulse 4 đầu tiên tại Việt Nam

14/08/2019
423 lượt xem
Ampli đèn Cary Audio SLI-80HS nổi bật với sự cải thiện, cực hợp với loa Klipsch Heritage Series

Ampli đèn Cary Audio SLI-80HS nổi bật với sự cải thiện, cực hợp với loa Klipsch Heritage Series

12/08/2019
418 lượt xem
Koenigsegg Jesko khoe xe có không ít hơn 34 lớp sơn

Koenigsegg Jesko khoe xe có không ít hơn 34 lớp sơn

Rolls-Royce 103EX sử dụng trí tuệ nhân tạo về nhà sau hơn ba năm vòng quanh Thế giới

Rolls-Royce 103EX sử dụng trí tuệ nhân tạo về nhà sau hơn ba năm vòng quanh Thế giới

Pretzel - Bánh quy cây: Biểu tượng văn hoá châu Âu với nhiều tranh cãi về nguồn gốc

Pretzel - Bánh quy cây: Biểu tượng văn hoá châu Âu với nhiều tranh cãi về nguồn gốc

Trực tiếp: Apple ra mắt Iphone 11 tại Cupertino, California, Mỹ

Trực tiếp: Apple ra mắt Iphone 11 tại Cupertino, California, Mỹ

Mây vờn đỉnh núi Chu Va

Mây vờn đỉnh núi Chu Va

Những thay đổi về mặt thiết kế xe đua F1 mùa giải 2021

Những thay đổi về mặt thiết kế xe đua F1 mùa giải 2021

"Gã khổng lồ" công nghệ Apple đã chính thức phát hành thẻ tín dụng có tên Apple Card

"Gã khổng lồ" công nghệ Apple đã chính thức phát hành thẻ tín dụng có tên Apple Card

Mặt nạ LG Derma LED mask - Thiết bị làm đẹp da cá nhân

Mặt nạ LG Derma LED mask - Thiết bị làm đẹp da cá nhân

Hội Vô tuyến – Điện tử Việt Nam Góp ý dự thảo Đề án chuyển đổi số Quốc gia

Hội Vô tuyến – Điện tử Việt Nam Góp ý dự thảo Đề án chuyển đổi số Quốc gia

Những gì bạn muốn biết về 5G

Những gì bạn muốn biết về 5G

Biển số xe ô tô đẹp - Ý nghĩa biển số xe phong thủy

Biển số xe ô tô đẹp - Ý nghĩa biển số xe phong thủy

Lập Xuân 2020 là ngày nào?

Lập Xuân 2020 là ngày nào?

Lợi ích và những nghi ngại của mạng không dây 5G

Lợi ích và những nghi ngại của mạng không dây 5G

Những ứng dụng tiềm năng của 5G tại Việt Nam

Những ứng dụng tiềm năng của 5G tại Việt Nam

Chuyển đổi số sẽ mang lại 1,1% tăng trưởng GDP cho Việt Nam

Chuyển đổi số sẽ mang lại 1,1% tăng trưởng GDP cho Việt Nam

Thử mạng 5G, blogger công nghệ nổi tiếng nhất TG thất vọng toàn tập

Thử mạng 5G, blogger công nghệ nổi tiếng nhất TG thất vọng toàn tập

Annie Puzzle hotgirl xinh đẹp bên dàn siêu xe triệu đô đang gây sốt trên mạng là ai

Annie Puzzle hotgirl xinh đẹp bên dàn siêu xe triệu đô đang gây sốt trên mạng là ai

Loạn giá các gói "combo" truyền hình và Internet giá rẻ, nghi ngại có dấu hiệu bù chéo dịch vụ

Loạn giá các gói "combo" truyền hình và Internet giá rẻ, nghi ngại có dấu hiệu bù chéo dịch vụ

Khoá thông minh Smartkey của Honda Việt Nam có ưu, nhược điểm gì?

Khoá thông minh Smartkey của Honda Việt Nam có ưu, nhược điểm gì?

Công nghệ cao tạo động lực cho ngành nông nghiệp Việt Nam

Công nghệ cao tạo động lực cho ngành nông nghiệp Việt Nam